December vol met mist, goud in de kist.

Veel mist in december betekent dat de lucht vochtig is maar niet extreem koud. Dat wijst op een stabiele winter zonder grote vorstschade. Voor boeren was dit gunstig: gewassen overwinterden beter, vee bleef gezonder en de bodemstructuur bleef intact.
Daarom zei men dat mist “goud in de kist” bracht — een voorspoedig jaar met goede oogst en weinig verliezen.

• Mist ontstaat bij windstil, zacht weer.

• Dit wijst op een rustige winterperiode.

• Rustige winters gaven vroeger minder risico op misoogsten.

• De spreuk is dus eigenlijk een wens voor voorspoed.

Donder in decembermaand belooft veel wind in ’t jaar aanstaand.

Onweer in december is zeldzaam. Als het tóch voorkomt, betekent dat dat de atmosfeer onrustig is. Die onrust zet zich vaak voort in het nieuwe jaar, wat leidt tot veel wind, stormen en wisselvallig weer.

• Onweer in de winter wijst op warme lucht die botst met koude lucht.

• Dat geeft instabiliteit in de atmosfeer.

• Instabiliteit in december voorspelt een turbulent jaar.

• Vroeger hield men hier rekening mee bij landbouwplanning en scheepvaart.

December zacht en dikwijls regen, geeft weinig hoop op rijke zegen.

Een zachte, natte december is slecht nieuws voor de landbouw. De grond wordt te nat, gewassen kunnen gaan rotten en de winterrust wordt verstoord. Dit leidt vaak tot een minder vruchtbaar jaar.

• Regen verzadigt de bodem, waardoor wortels verstikken.

• Zachte winters zorgen voor meer plagen (insecten, schimmels) in het voorjaar.

• Een natte december betekent vaak een natte winter, wat de groei vertraagt.

• Daarom voorspelt deze spreuk een “arm” jaar voor boeren.

“Als december ijs geeft, geeft maart het prijs.”

Vroeg winterijs houdt meestal niet stand. Een koude december wordt vaak gevolgd door een zachte maart.

• Vroeg ijs is vaak instabiel.

• De winter “piekt” dan te vroeg.

• Maart wordt daardoor milder.